Kompanzasyon, elektrik sistemlerinde reaktif gücü dengelemek ve enerji verimliliğini artırmak için yapılır. Elektrik sistemlerindeki birçok cihaz (motorlar, transformatörler, floresan lambalar vb.), enerji ihtiyacını karşılamak için aktif güç (faydalı iş yapan güç) kullanırken, aynı zamanda reaktif güç (manyetik alan oluşturan güç) de tüketir. Reaktif güç, şebeke üzerindeki yükü artırır ve aşağıdaki nedenlerle kontrol edilmesi gerekir:

---

Kompanzasyon Yapmanın Amaçları

1. Güç Faktörünü İyileştirmek

   • Güç faktörü, aktif gücün (kW) toplam güç (kVA) içindeki oranını ifade eder. Yüksek bir güç faktörü (%95-100) enerji verimliliği sağlar. Düşük bir güç faktörü, şebekeden gereksiz yere fazla akım çekilmesine neden olur.
   • Kompanzasyon, reaktif gücü dengeleyerek güç faktörünü artırır.

2. Enerji Kayıplarını Azaltmak

   • Reaktif güç ihtiyacını yerinde karşılamak, şebekeden daha az enerji çekilmesini sağlar. Bu da iletim ve dağıtım hatlarındaki enerji kayıplarını azaltır.

3. Kapasiteyi Verimli Kullanmak

   • Şebekenin ve ekipmanların kapasitesi, reaktif güç nedeniyle gereksiz yere dolabilir. Kompanzasyon, bu kapasitenin aktif güç için kullanılmasını sağlar.

4. Cezaları Önlemek

   • Elektrik dağıtım şirketleri, reaktif güç sınırlarını aşan tüketicilere ceza uygular. Kompanzasyon sistemleri bu cezaların önüne geçer.

5. Şebeke ve Ekipmanların Ömrünü Uzatmak

   • Reaktif güç akımı, kablolar, transformatörler ve jeneratörler üzerindeki ısınmayı artırır. Kompanzasyon, bu ekipmanların yükünü azaltarak ömrünü uzatır.

6. Elektrik Kalitesini Artırmak

   • Dengeli bir güç faktörü, voltaj düşümlerini ve şebeke dalgalanmalarını azaltır. Bu da sistemde daha kararlı bir elektrik dağıtımı sağlar.

---

Kompanzasyon Yapılmadığında Neler Olur?

• Yüksek Enerji Maliyetleri: Reaktif güç nedeniyle şebekeden daha fazla enerji çekilir.
• Cezalar: Reaktif güç sınırlarını aşan tüketim ceza ile sonuçlanır.
• Verimsizlik: Şebeke ve ekipmanlar, gereksiz yere yüksek yük altında çalışır.
• Düşük Enerji Kalitesi: Voltaj dalgalanmaları ve enerji kesintileri yaşanabilir.